ثبت قلعه الموت در فهرست میراث جهانی یونسکو
سایت اطلاع رسانی فرش ایران - کارپتور
سرویس اخبار خارجی کارپتور
چهل و هشتمین اجلاس کمیته میراث فرهنگی یونسکو در بوسان کره جنوبی با ثبت «قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن» در فهرست میراث جهانی موافقت کرد.
.png)
پرونده ثبتشده یک مجموعه اثر زنجیرهای شامل هفت قلعه و استحکام تاریخی است که الموت، لُمبِسَر، نویزرشاه، شمسکلایه، قُسطینلار، شیرکوه و ایلان را در مساحتی بالغ بر ۶۷۲.۲۹ هکتار در بر میگیرد.
این شبکه دفاعی که در درههای الموت شرقی، غربی و دامنههای جنوبی البرز در استان قزوین در وسعتی برابر ۱۰.۲۰۱.۶۷ هکتار قرار دارد، با استفاده از موقعیتهای طبیعی رشتهکوه البرز، سامانهای پیشرفته از دفاع، دیدهبانی و کنترل مسیرهای ارتباطی را ایجاد کرده بودند.
کارشناسان یونسکو در ارزیابی این پرونده تأکید کردهاند که ارتباط عملکردی قلعهها، تسلط آنها بر چشمانداز طبیعی و حفظ بخش مهمی از اصالت تاریخی مجموعه، از مهمترین دلایل پذیرش این پرونده است.
قدمت قلعه الموت که در حدود ۱۰۵ کیلومتری شهر قزوین قرار دارد بیش از ۱۱۶۰ سال برآورد میشود و برخی از قلعههای مجموعه، از جمله قلعه لمبسر، ریشه در دوره ساسانی دارند.
قلعه الموت از اواخر سده یازدهم میلادی به مرکز سیاسی، نظامی و فکری اسماعیلیان نزاری تبدیل شد، اینان شاخهای از شیعه اسماعیلی بودند که پس از اختلاف بر سر جانشینی امام مستنصر فاطمی در سال ۴۸۸ هجری قمری شکل گرفتند و با رهبری حسن صباح و تسخیر قلعه الموت در سال ۴۸۳ ق دولت خود را در ایران بنیاد نهادند. و نفوذ ایشان فراتر از ایران گسترش یافت.
دوره الموت از سال ۴۸۳ تا ۶۵۴ هجری قمری در ایران دوام آورد و با حمله هلاکوی مغول سقوط کرد. حسن صباح بنیانگذار قدرت نظامی و سیاسی آنان در دژهای کوهستانی بود. پیروان این شاخه امروزه میلیونها نفر در جهان جمعیت دارند و رهبر مذهبی آنان از سال 2025 رحیم آقاخان است.
یونسکو این مجموعه را «نمادی از سازماندهی راهبردی، تابآوری و اهمیت فرهنگی دولت اسماعیلیان نزاری» توصیف کرده است.
این شبکه استحکامات علاوه بر ایفای نقش دفاعی و پناهگاهی، مرکزی برای فعالیتهای علمی و فرهنگی بود و تا زمان سقوط قلعه الموت در سال ۱۲۵۶ میلادی به حیات جامعه نزاری کمک کرد.
نام چهرههایی چون خواجه نصیرالدین طوسی و حسن صباح، بنیانگذار حکومت نزاریه اسماعیلیان، با این مجموعه تاریخی پیوند خورده است.
پرونده قلعه الموت سیامین اثر میراث فرهنگی ملموس ایران است که در فهرست میراث جهانی یونسکو، سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی ملل متحد به ثبت میرسد.
دیدگاه ها