فرش نقش ماهی ملایر؛ گنجینهای از اصالت
سایت اطلاع رسانی فرش ایران - کارپتور
فرش ماهیریزه حسینآبادشاملو ملایر گنجینهای از اصالت و هنر زنان هنرمند این خطه است و هر گره آن روایتگر سالها ذوق، صبر و هنر بافندگانی است که سفیرانی از فرهنگ و تمدن غنی ایرانزمین به جهان هستند.
فرش دستباف ملایر در استان همدان نگینی بر تارک هنر ایرانزمین است و بیتردید یکی از درخشانترین هنر قالیبافی ایران است.
این دیار کهن، نه تنها بهعنوان یکی از قطبهای بزرگ تولید فرش دستباف در کشور شناخته میشود، بلکه با تنوع بینظیر نقوش، رنگها و سبکهای بافت، جایگاهی ویژه و کمنظیر در تاریخ صنعت فرش ایران دارد.
قالیبافی در ملایر، فراتر از یک حرفه یا صنعت، جزیی از هویت فرهنگی و اجتماعی مردم این خطه است؛ میراثی که در دل کارگاههای کوچک روستایی و خانههای قدیمی، نسل به نسل زنده مانده و بالیده است، نقشهایی از ماهی ریزه حسینآبادشاملو و ازندریان، چارچنگ ننج و میشن و نقش فرش پیچ جوزان که در نوع خود بینظیر است.
در میان نقشهای گوناگون، طرح "ماهیریزه" حسینآباد شاملو شهرتی ویژه دارد؛ فرش اصیل ایرانی که در موزه اتریش و زیر تابوت پاپ فرانسیس در واتیکان خودنمایی میکند، نقشی موزون و فاخر که هویت فرهنگ و هنر ایران زمین را به رخ میکشد.
فرش دستباف ملایر؛ بیرقیب در طرح
این فرش، ویژگیهایی یکتایی دارد که آن را از بسیاری هنرهای دستباف دیگر متمایز میکند، ضخامت آن که از استواری حاصل از پشم مرغوب حکایت دارد، کیفیت و دوامِ بینظیر آن، سادهبافی هوشمندانه، ارزش هنری، بهکارگیری مواد اولیه عالی و رنگرزی با رنگهای طبیعی و گیاهی، همگی دست به دست هم دادهاند تا چشمان خاورمیانه، اروپا و حاشیه خلیجفارس را خیره کند.
تاجران آلمان، آمریکا و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، این فرش اصیل را با نام "ماهیریزه" حسینآباد شاملو و ازندریان میشناسند و قدر آن را نیک میدانند.
مهمترین گام برای پاسداشت این میراث فاخر، آموزش و ترویج در دلِ نسل نو است؛ زنده نگهداشتن فرش ماهی ریزه حسینآباد شاملو نیاز به جشنوارههای رنگین، نمایشگاههای داخلی و خارجی و مهمتر از همه جرقههای خلاقانه و ایدههای نو از سوی هنرمندان، فرهنگدوستان و اقتصاددانان دارد. تنها در سایه چنین همت جمعی است که این نقشهای نرم و رنگهای کهن، باز هم بر قامت خانههای امروزی لطافت ماندگار خواهند بافت.
«فرش نقش ماهی» حسینآبادشاملو در راه ثبت ملی
در همین رابطه رییس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ملایر در گفت و گو با خبرنگار ایرنا بیان کرد: پرونده ثبت ملی مهارت بافت فرش نقش ماهیریزه روستای حسینآباد شاملو در دست اقدام است.
«ابراهیم جلیلی» گفت: ثبت ملی این فرش دستباف، با هدف جلوگیری از منسوخ شدن این هنر، پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس، افزایش آگاهی عمومی نسبت به ارزشهای فرش دستباف و ایجاد زمینه برای همکاری بخشهای مختلف در حفاظت از این میراث، در دست تهیه است و در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت خواهد رسید.
وی با اشاره به پیشینه طولانی بافت قالی و تأمین مواد اولیه و مشاغل وابسته به فرش در این روستا، اظهار کرد: در حسینآباد شاملو نقشهای متنوعی بافته میشود که نقش ماهی، نمادی از وجود رودخانهها، دریاچهها و آبادانی در منطقه است و آبها و برکههای پر از ماهی در زندگی روزمره مردم این روستا در گذشته نقشی اساسی داشتهاند.
رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ملایر ادامه داد: زمینه فرش حسینآباد شاملو بهصورت گلخاری یا قرمز است و تفاوت اصلی آن با فرش نقش ماهی ازندریان، نداشتن لچک و ترنج است.
جلیلی یادآور شد: در سالهای گذشته مهارتهایی نظیر بافت قالی جوزان، نقش ماهی ازندریان، چهارچنگ کسب و ننج و قالی میشن در فهرست میراث ناملموس کشور ثبت ملی شده است.
به گفته وی؛ در شهر ازندریان و روستای کسب نیز ۲ جشنواره فرش برگزار شده که با استقبال گسترده مردم و مسافران روبهرو شده است.
رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ملایر ابراز امیدواری کرد: پنجمین فرش شهرستان ملایر فرش نقش ماهی حسینآباد شاملو به زودی در فهرست ملی کشور ثبت شود.
به گزارش ایرنا؛ تاکنون بیش از ۳۴۰ اثر تاریخی و طبیعی در شهرستان ملایر شناسایی شده که از این تعداد بیش از ۲۰۰ اثر آن در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
دیدگاه ها