بانک جامع اطلاعات فرش و دست بافته های ایران
 

  جستجو
 موزه فرش  
بازرگاني سبحه
 OldCarpet.com  
 مجله گره  
 مجله هالي
 سازمان توسعه تجارت ايران
 Miri Iranian Knots
 ICOC
 Araghchi Carpet
 DOMOTEX
 مرکز ملي فرش
 فرش در آيينه مجلات
 دسترسي اعضا
نام:
رمز عبور:


عضو جديد








 

نظر بدهيد! 

نسخه چاپ

 ارسال براي ديگران

 بازگشت




تاريخ درج: 16/11/90


ايران و كمپاني هند شرقي/ كدخداپسند، مورد پسند هلندي ها (بخش پاياني )



90/11/16 - روزنامه دنياي اقتصاد
    
    پيش از آنكه نفت استخراج شود و عمده ترين كالاي صادراتي ايران را تشكيل دهد، ابريشم يكي از مهم ترين كالاهاي صادراتي ميان اروپا و ايران بود. در بخش پاياني از گزيده كتاب «سقوط سلسله صفويه» نوشته لارنس لاكهارت موضوع صادرات و واردات ميان ايران و كمپاني ها را مورد توجه قرار مي دهيم.
    
     لاك ير مي توانست متذكر شود كه امكان داشت كارمندان كمپاني در نتيجه تجارت خصوصي و شخصي متمول شوند. به اين طريق كه مي توانستند به اسم كمپاني، بدون پرداخت حقوق گمركي، امتعه خود را صادر و وارد كنند. با وجود اين، بسياري از كاركنان كمپاني در هنگام مرگ به رفقاي خود مقروض بودند. ظاهرا مواجب كاركنان كمپاني هلندي در ايران در جايي ضبط نشده است، ولي مي توان گفت كه مواجب آنها از كارمندان كمپاني هلندي در هندوستان بيشتر نبود. با در نظر گرفتن ارقامي كه كتلار به دست مي دهد، مواجب كارمندان آن كمپاني در ايران از قرار ذيل بوده است.
    
     به اين ترتيب، اگر چه حقوق يك تاجر با سابقه هلندي تقريبا مساوي حقوق نماينده كمپاني انگليسي در ايران بود، ولي مواجب كارمندان جزء آنها به مراتب بيشتر از مواجب انگليسي هايي بود كه همان مقام را داشتند. شايد علت آن بوده كه كارمندان جزء كمپاني هلندي اجازه نداشتند به تجارت خصوصي بپردازند، ولي همگي اين قانون را رعايت نمي كردند. از يك منبع هلندي چنين برمي آيد كه رييس شعبه كمپاني هلندي در گمبرون «مي توانست آن قدر ثروت در مدت كوتاهي به دست آورد كه در چهار يا پنج سال ديگر احتياجي به تجارت نداشته باشد.»
    
     الف- نوع تجارت كمپاني انگليسي و هلندي با ايران عبارت بود از:
     (1) صادرات از ايران: در اواخر قرن هفدهم ابريشم هندي مورد توجه كمپاني نبود و در عوض توجه كمپاني معطوف به خريد پشم بز از ناحيه راور، در هفتاد ميلي شمال شهر كرمان، گرديد. بسياري از كارخانه داران انگليسي، مخصوصا كلاه سازان، مايل به خريد اين پشم بودند. مي گويند اين پشم به نرمي ابريشم و به طور عجيبي به هم چسبيده شده است و رنگ آن مخلوطي از آبي و سفيد و متمايل به خاكستري است.صادرات ديگر عبارت بود از پارچه هاي زربفت، پارچه هاي پرده اي، قاليچه، پارچه، كارهاي چرمي، چرم ساغري، پسته، بادام، خشكبار، پادزهر (ترياق پارسي)، انقوزه، مازو، زرنيخ زرد، فيروزه، صدف، سنگ لاجورد، گلاب، شراب و نوشابه هاي شيراز.
     كالاهاي فوق بيشتر به انگلستان صادر مي شد، ولي قسمتي از آن هم، مخصوصا شراب شيراز، به هندوستان حمل مي شد.
     (2) واردات ايران از انگلستان: واردات ايران از انگلستان شامل پارچه هاي گوناگون به الوان مختلفه، قلع، سرب، ساعت، فنجان، نعلبكي، ظروف و قرمزدانه (قرمز گچ كش) بوده است.
     (3) واردات ايران از هند: مهم ترين اين واردات عبارت بود از چوب صندل، عاج، روغن نارگيل، شكر و پارچه هاي پنبه اي، پارچه هاي اضافي انگليسي هم براي آنكه زودتر به فروش برسد از هند به ايران ارسال مي شد.
     (4) متفرقه: كمپاني انگليسي هند شرقي از كرايه دادن كشتي هاي خود به بازرگانان ايراني و ارمني و هندي براي حمل و نقل امتعه ميان هندوستان و ايران استفاده هاي سرشار مي برد.
    
     ب- كمپاني هلندي هند شرقي
     (1) صادرات از ايران: صادرات هلندي ها از ايران تقريبا مثل صادرات انگليسي ها از اين كشور بود. دولت ايران مجبور بود كه طبق قرارداد منعقده در 1701، هر سال صد لنگه ابريشم به آن كمپاني بفروشد. «هر لنگه 408 پوند هلندي وزن دارد»، ابريشم هاي ايران در انواع مختلف بود و بهترين آنها به نام «كدخدا پسند» ذكر شده بود. بعد، ابريشم ناحيه لاهيجان و سپس نوع اردسه آنكه از شيروان به دست مي آيد و از دو نوع ديگر زبرتر بود.
     ساير صادرات هلندي ها از ايران عبارت بود از قالي هاي پشمي (بيشتر به سيلان و جنوب شرقي آسيا حمل مي شد) و قاليچه هاي زربفت، مخمل، پشم بز (از ناحيه راور)، عنبر، انقوزه، مسكوكات عباسي ايراني، طلاو نقره، شراب قرمز و سفيد شيراز، پسته، بادام، رومپن، روناس و انواع مختلف نيل.
     (2) واردات ايران: اين واردات شامل پارچه هاي مختلف، حرير، عاج، حسن لبه (عسلبند)، روي، انواع عطر، فلفل ، هل و چاشني هاي ديگر و شكر بود.
     نظر به اينكه عطر و ادويه در ايران خريدار بسيار داشت و هلندي ها فروشنده عمده آن بودند، توانستند با بهاي گزاف آنها را بفروشند و به اين طريق ثروت كلاني به دست آرند.
     (3) هلندي ها هم مثل انگليسي ها، نه تنها از حمل مسافر، بلكه از حمل و نقل امتعه بازرگانان ايراني و ارمني و هندي ميان ايران و هندوستان، استفاده مي بردند.  




 
  رويدادها
  مقالات
  گفتگو
  دنياي نشر
  گزارش
  نقد و نظر
  قوانين و مقررات
    کليه حقوق متعلق به سايت اطلاع رساني فرش ايران است
نقل مطالب به هر شکل تنها با ذکر عنوان و نشاني سايت مجاز است
CARPETOUR.COM   2000-2009 All Rights Reserved.